Komunizm: system – ludzie – dokumentacja

Czasopismo utworzone przez Towarzystwo Nauki i Kultury „Libra”. Ukazuje się od 2012 roku. Pierwszym redaktorem naczelnym był Mirosław Szumiło.
Od 2017 roku periodyk był współwydawany przez Oddział lubelski Instytutu Pamięci Narodowej a następnie przez IPN w Warszawie.
W roczniku publikowane są: studia i artykuły, materiały i dokumenty, recenzje i omówienia dotyczące dziejów ruchu komunistycznego.

Archiwum pierwszych tomów:

NR 1 (2012)

Nota wydawnicza

Od Redakcji

Anna Idzikowska-Czubaj
Rock i polityka w PRL-u. Historia trudnej znajomości

Tomasz Osiński
„Sztandar Ludu” w walce z biurokracją w latach 1945-1956

Marcin Kruszyński
Henryk Raabe – organizator i pierwszy rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1944-1948)

Dariusz Magier
Pracownicy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w świetle przepisów Biura Politycznego Komitetu Centralnego z 1983 r.

Mariusz Korejwo
Próba systematyzacji podstawowych ogniw PZPR na podstawie olsztyńskiej wojewódzkiej organizacji partyjnej

Sebastian Drabik
Bilans otwarcia PZPR w województwie krakowskim w latach 1948-1956 (członkowie)

Wiesław Charczuk
Działalność Koła PPR przy Głównym Urzędzie Cenzury MBP 1945-1947

Mirosław Szumiło
Wspomnienia Romana Zambrowskiego z Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej w Moskwie (1929-1931)

Paweł Libera
Polska Ludowa wobec sprawy Katynia:nieznane dokumenty Ministerstwa Sprawiedliwości (1947-1951)

Marcin Żukowski
Dokumentacja finansowa Komitetów Wojewódzkich PZPR na przykładzie gdańskiej organizacji partyj-nej – Instrukcja do preliminarza budżetowego na 1950 r.

Recenzje i komunikaty
T. Judt, Zapomniany wiek dwudziesty. Retrospekcje, przeł. P. Marczewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, ss. 531 (Tomasz Siewierski)

H. Cimek, Mniejszości narodowe w ruchu rewolucyjnym w II Rzeczypospolitej, Rzeszów 2011, ss. 176 (Mirosław Szumiło)

Zbrodnia nieukarana. Wiesław Charczuk, „Najpierw popili sobie w urzędzie…”. Zbrodnia ludobójstwa komunistycznego aparatu bezpieczeństwa dokonana na członkach opozycji antykomunistycznej w Siedlcach 12-13 kwietnia 1945 roku, Siedlce 2011, ss. 126 (Paweł Borek)

Konferencja: „Komuniści, kryptokomuniści, sowieccy poputczycy w II RP. Ludzie, struktury, działalność”, Rzeszów 30 XI – 2 XII 2011 (Mirosław Szumiło)

Konferencja: „Komuniści w międzywojennej Warszawie”, Warszawa 4 XII 2012 r. (Marcin Żukowski)

NR 2 (2013)

Nota wydawnicza

Od redakcji

Marcin Kruszyński
O zaangażowaniu kobiet w działalność partii komunistycznej i Ligi Kobiet na przykładzie lubelskiego UMCS z czasów stalinowskich

Daniel Czerwiński
Pierwsi sekretarze komitetu partyjnego Polskiej Partii Robotniczej/Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej przy WUBP/WUdsBP w Gdańsku  w latach 1945-1956

Konrad Ruzik
Teodor Duracz (1883-1943). Szkic do portretu

Tomasz Czarnota
Czesław Wójcik – sekretarz propagandy, nauczyciel, dyrektor przedsiębiorstwa, urzędnik. Kariera „zetempowca”

Rafał Łatka
Propaganda władz PRL wobec drugiej wizyty Jana Pawła II na przykładzie ,,Gazety Krakowskiej”

Sylwia Szyc
„Wieczna braterska przyjaźń”. Oficjalna wizyta Kim Il Sunga w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w maju 1984 roku

Marcin Żukowski
Wybrane aspekty dotyczące PZPR w latach 1948-1990 (liczebność, skład społeczny, dewizowe składki członkowskie i nomenklatura kadr)

Dariusz Magier
Produkcja kancelaryjna wojewódzkiej organizacji Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w latach 1975-1990

Marcin Łysko
Aparat biurokratyczny orzecznictwa karno-administracyjnego Polski Ludowej

Michał Bartoszewicz
Ustanowienie Rzecznika Praw Obywatelskich a problemy administracji państwowej w Polsce w końcu lat osiemdziesiątych XX wieku

Teresa Willenborg
Kampania antysemicka w Niemieckiej Republice Demokratycznej w latach 1952-1953

Maksym Hurećkyj
Промисловість України: передвоєнна мобілізація (1938-1941 рр.)

Ołeh Murawśkyj
Комуністична Партія України у період перебудови: особливості діяльності у західноукраїнських областях (1985-1991 рр.)

Piotr Cichoracki
U progu ostatniego etapu działalności. Sprawozdanie dla KC KPZB z jesieni 1936 roku

Anna Nowakowska-Wierzchoś
Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet (1945-1949) i Związek Kobiet Polskich im. Marii Konopnickiej we Francji (1944-1950) – dokumenty programowe

Michał Palczyński
Wokół uranowych mitów. Młodzieżowa brygada pracy PO „Służba Polsce” w Kowarach

Ryszard Czaderna
Organizacja Międzywojewódzkiej Szkoły Partyjnej we Wrocławiu na przykładzie: Projektu organizacji  pracy w Międzywojewódzkiej Szkole  PZPR w Łodzi wraz z diagramami organizacyjnymi Międzywojewódzkiej Szkoły Partyjnej w  Łodzi i we Wrocławiu z roku 1952

Mirosław Szumiło
Rozmowy Edwarda Gierka z dyplomatami sowieckimi w latach 1963–1965 (dokumenty odnalezione w RGASPI)

Recenzje i komunikaty

M. Stanton Evans, Herbert Romerstein, Stalin’s Secret Agents: The Subversion of Roosevelt’s Government, New York 2012 (Marek Jan Chodakiewicz)

Sebastian Drabik, Elita polityczna krakowskiej PZPR w latach 1956–1975, Kraków 2013, ss. 186 (Rafał Łatka)

Waldemar Jan Dziak, Kim Dzong Un. Kronika życia i walki, Warszawa 2013, ss. 288 (Sylwia Szyc)

Konferencja: „Was war der Kommunismus? Ideologie und Praxis” („Czym był komunizm? Ideologia i praktyka”), Berlin, 30-31 maja 2013 r. (Teresa Willenborg)

Konferencja: „Elity komunistyczne w Polsce”, Lublin 19-20 września 2013 r. (Mirosław Szumiło)

 NR 3 (2014)

Nota wydawnicza

Paweł Borek
Działalność siedleckiego komitetu wojskowo-rewolucyjnego w sierpniu 1920 roku

Marianna Pyrig
Взаємини Комуністичної Партії Західної України та Комуністичної Партії Польщі у 1920-х рр.

Wołodymyr Baran
Репресії сталінського режиму щодо Римсько-католицької церкви на Волині і в Східній Галичині у 1939-1941 рр.

Tomasz Trepka
Współzawodnictwo pracy w działalności Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Partii Robotniczej (KW PPR) w Kielcach (1945-1948)

Wiesław Charczuk
Funkcjonowanie kół PPR  przy Więzieniu Mokotów w Warszawie (1946-1948)

Daniel Czerwiński
Wybory do Sejmu w 1952 roku w województwie gdańskim w ocenie lokalnych władz partyjnych – próba analizy

Robert Piwko
Ustalanie i opracowanie wodzirejów – organizatorów wrogiej działalności na wsi

Fiodor Kuźmicz Jarmolicz
Wypoczynek mieszkańców Leningradu w latach 50-tych

Marcin Żukowski
„Tacy byli”. Pracownicy polityczni KW PZPR w Gdańsku w latach 1978-1979

Sylwia Szyc
Stosunki polsko-północnokoreańskie w latach 80-tych XX wieku w świetle wybranych dokumentów

Recenzje i komunikaty

Lidia Fiejdasz,  Stosowanie prawa przez Wydział do Spraw Wyznań w Rzeszowie wobec duchownych Kościoła katolickiego w latach 1950-1973, Lublin 2012, ss. 395 (Rafał Łatka)

Malwina Garyga, Dekada Agonii. Komitet Krakowski PZPR w świetle materiałów partyjnych 1981–1990, IPN, Warszawa 2014, ss. 264 (Michał Przeperski)

КПСС и ПОРП/СДРП (1989–1991), Редактор: Богдан Музиаль. Ответственные составители: И.М. Шумская i Я.Г. Шумский, Варшава 2014, ss. 218 (Marcin Żukowski)

Konwersatorium „PZPR w literaturze naukowej” Łochów, 1–2 kwietnia 2014 r. (Marcin Żukowski)

 NR 4 (2015)

Nota wydawnicza

Serhij Hładyszuk
Agitacja bolszewicka i ruch komunistyczny na Wołyniu w okresie formowania polskiej administracji (1919-1921)

Ihor Behej
Міжпартійні відносини в Галичині у 1920-х рр. (на прикладі комуністичних та соціалістичних партій)

Ihor Rajkiwśkyj
Перехід галицької УСДП у комуністичний табір на початку 1920-х рр.

Bohdan Zek
Радянське підпілля в Луцьку у 1941–1944 рр.

Paweł Tarkowski
Droga ku zjednoczeniu. PPR i PPS w powiecie bialskim w latach 1947-1948

Paweł Markiewicz
Zarządzanie polskim sportem w latach 1944-1948. Studium problemu

Rafał Drabik
Władysław Zdunek. Od „zawodowego rewolucjonisty” do „elementu reakcyjnego”. Biografia działacza

Marcin Kruszyński
Katedry Podstaw Marksizmu-Leninizmu na przykładzie lubelskiego UMCS. Szkic do portretu

Tomasz Czarnota
Gdy u nas w KP była 27. Dywizja… . Przypadek akowca na etacie Komitetu Powiatowego PZPR

Mariusz Korejwo
Związek Bojowników o Wolność i Demokrację na Warmii i Mazurach w latach 1947-1975. Zarys dziejów

Ołeksandra Czura
Ставлення Львівського міськкому КПРС-КПУ до реформування господарського комплексу міста в роки перебудови (1985-1991 рр.)

Witalija Demianczuk
Боротьба комуністичної влади з дисидентами  в Україні (1987-1989 рр.)

Sebastian Drabik
Członkowie KPP w krakowskiej PZPR

Fiodor Kuźmicz Jarmolicz
Нелегальные концерты в Ленинграде в конце 1940-х – начале 1950-х гг.

Sylwia Szyc
Program pomocy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dla Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej w świetle wybranych dokumentów

Mirosław Szumiło
Elita PZPR w dokumentach dyplomacji sowieckiej z lat 1959-1964

Recenzje i komunikaty

Wiesław Charczuk, Artykuł recenzyjny: Mariusz Bechta, Pogrom czy odwet? Akcja zbrojna Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Parczewie 5 lutego 1946 r., Poznań 2014, Wydawnictwo Zysk i S-ka, ss. 512

Małgorzata Madej, SB uprzejmie donosi… Służba Bezpieczeństwa jako filtr zasileń informacyjnych systemu politycznego PRL w latach 1956-1970. Przykład województwa wrocławskiego, Instytut Pamięci Narodowej, Wrocław 2014, 189 ss. (Rafał Łatka)

 Justyna Błażejowska, Cecylia Kuta, Od uległości do niezależności. Literaci i literatura w latach 1944-1989/1990, Instytut Pamięci Narodowej, Kraków 2013, 235 ss. (Rafał Łatka)

 Michalina Kieca, Łukasz Kleska, Jezus w teologii wyzwolenia, Wydawnictwo Łukasz Kleska, Rzeszów 2015, ss. 132 (Damian Kutyła)

Międzynarodowa konferencja naukowa: „To idzie młodość”. Młodzież w ideologii i praktyce komunizmu, Radzyń Podlaski, 28-29 IX 2015 r. (Marcin Żukowski)

NR 5 (2016)

Nota wydawnicza

Marianna Pyrih
Stosunek ukraińskich partii politycznych Galicji Wschodniej do komunistów w latach 1919-1929

Żurawliew Aleksandr Aleksiejewicz
К вопросу о политике большевиков в деле установления контроля над высшей школой в 1920-х годах  (на примере Петроградского медицинского института)

Michał Sywula
Działalność kół PPR i PZPR w Milicji Obywatelskiej województwa gdańskiego w latach 1945-1949

Witold Wasilewski
Władysław Gomułka a sprawa Katynia

Cosmin Budeancã
The Communist Repression against the Families of “The Enemies of the People” in Romania. Case Study of Fr. Nyitrai Mózes

Marcin Żukowski
Katalog osób rozpracowywanych IPN-KŚZpNP jako źródło do badań nad dziejami NSZZ „Solidarność”: szanse i słabości

Rafał Łatka
Płaszczyzny wpływu Kościoła na Solidarność  (1980-1981)

Jiří Petráš
Československo – Polsko – východní Evropa. Počátek a konec osmdesátých let 20. století v pramenech Jihočeského krajského výboru Komunistické strany Československa v Českých Budějovicích

Piotr Cichoracki, Aleksandr Ilin
Zeznania młodego komunisty. Przyczynek do pierwszej fazy dziejów KPZB

Daniel Czerwiński
„Obecnie zainteresowanie się obywatelem wymaga dowodów…”. Analiza pracy organów bezpieczeństwa podczas egzekutywy KW PZPR w Gdańsku 9 marca 1956 roku

Mirosław Szumiło
Sowieckie charakterystyki Władysława Matwina z lat 1960-1961

Michał Sempołowicz
Przygotowania propagandowe do wizyty Leonida Breżniewa w Warszawie 11-12 maja 1973 roku w Warszawie w świetle telegramów ze zbiorów Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historii Społeczno-Politycznej w Moskwie

Recenzje i komunikaty

Jan Szumski, Polityka a historia. ZSRR wobec nauki historycznej w Polsce w latach 1945–1964, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2016, ss. 429 (Filip Gończyński-Jussis)

Michalina Kieca, Łukasz Kleska, Socjalizm utopijny Henri’ego Saint-Simona, Roberta Owena i Charlesa Fouriera, Wydawnictwo Łukasz Kleska, Rzeszów 2015, ss. 134 (Damian Kutyła)

Grażyna Wosińska, Zbrodnia czy wyrok na zdrajcy,  Novae Res – Wydawnictwo Innowacyjne, Gdynia 2015, ss. 304 (Andrzej Szczypka)

Konferencja naukowo-edukacyjna: „Sprzeczne narracje. Historia powojennej Polski. Prawda czy kłamstwo” (Paweł Sztama)

Późniejsze wydania znajdziecie na stronie IPN